Η μελέτη αφορούσε 136 ανθρώπους με μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα, την
πιο συχνή μορφή της συγκεκριμένης νόσου, ο οποίος είχε ήδη εξαπλωθεί σε άλλα σημεία του σώματος. Όλοι οι συμμετέχοντες είχαν προηγουμένως λάβει θεραπείες και οι όγκοι τους παρουσίαζαν μεταλλάξεις σε γονίδια της οικογένειας RAS. Πρόκειται για αλλαγές στο DNA που μπορούν να ενεργοποιήσουν μηχανισμούς οι οποίοι ενισχύουν την ανάπτυξη των καρκινικών κυττάρων.Το daraxonrasib έχει σχεδιαστεί ώστε να μπλοκάρει αυτή τη διαδικασία. Με απλά λόγια, στοχεύει έναν μηχανισμό που λειτουργεί σαν διακόπτης για την ανάπτυξη των καρκινικών κυττάρων και προσπαθεί να εμποδίσει το σήμα που τα κάνει να συνεχίζουν να πολλαπλασιάζονται.
Συρρίκνωση των όγκων σε έως και 37% των ασθενών
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το 31% έως 37% των ασθενών ανταποκρίθηκε στη θεραπεία, ανάλογα με τη δόση του φαρμάκου που έλαβε. Αυτό σημαίνει ότι σε περίπου έναν στους τρεις συμμετέχοντες παρατηρήθηκε σημαντική συρρίκνωση του καρκίνου.
Το ποσοστό αποκτά μεγαλύτερη σημασία, όταν συγκριθεί με τις διαθέσιμες θεραπείες για ασθενείς σε αυτό το στάδιο της νόσου. Σύμφωνα με την επικεφαλής της μελέτης, Kathryn Arbour από το Memorial Sloan Kettering Cancer Center, οι χημειοθεραπείες που χρησιμοποιούνται συνήθως σε αυτή την περίπτωση οδηγούν σε σημαντική συρρίκνωση των όγκων περίπου στο 10% των περιπτώσεων.
Ωστόσο, υπάρχει μια σημαντική διευκρίνιση: η συγκεκριμένη δοκιμή δεν συνέκρινε άμεσα το daraxonrasib με τη χημειοθεραπεία. Επομένως, τα αποτελέσματα δεν μπορούν ακόμη να αποδείξουν ότι το νέο φάρμακο είναι καλύτερο από τις υπάρχουσες θεραπείες. Δείχνουν όμως ότι αξίζει να μελετηθεί περισσότερο.
Ένα ακόμη στοιχείο που έχει ενδιαφέρον είναι η διάρκεια της ανταπόκρισης. Τα πρώτα δεδομένα δείχνουν ότι σε ορισμένα άτομα η δράση του φαρμάκου μπορεί να διαρκεί αρκετά, κάτι που οι ερευνητές θεωρούν ιδιαίτερα σημαντικό σε αυτή την κατηγορία ασθενών.
Μπορεί να αφορά περισσότερους ασθενείς
Η στόχευση των μεταλλάξεων RAS δεν είναι καινούργια ιδέα στη θεραπεία του καρκίνου του πνεύμονα. Υπάρχουν ήδη φάρμακα που στοχεύουν συγκεκριμένη μετάλλαξη του γονιδίου KRAS, γνωστή ως G12C. Σε αντίθεση με αυτές, που μπορούν να εφαρμοστούν μόνο στη συγκεκριμένη μετάλλαξη, το daraxonrasib, που έχει διαφορετικό σχεδιασμό, δρα απέναντι σε περισσότερες μορφές μεταλλάξεων της οικογένειας RAS.
Αυτό θα μπορούσε να διευρύνει σημαντικά τον αριθμό των ασθενών που έχουν πρόσβαση σε μια στοχευμένη θεραπεία. Οι μεταλλάξεις KRAS εντοπίζονται περίπου στο 30% των περιπτώσεων καρκίνου του πνεύμονα, σύμφωνα με την επικεφαλής της μελέτης.
Η διαφορά είναι σημαντική. Οι στοχευμένες θεραπείες μπορούν να σχεδιάζονται ώστε να επιτίθενται σε συγκεκριμένες αδυναμίες των καρκινικών κυττάρων, αντί να επηρεάζουν ευρύτερα τον οργανισμό, όπως συμβαίνει με τη χημειοθεραπεία. Στην περίπτωση του daraxonrasib, ο στόχος είναι να αντιμετωπιστούν περισσότερες από μία μεταλλάξεις που σχετίζονται με την οικογένεια RAS.
Οι παρενέργειες ήταν συχνές, αλλά αντιμετωπίσιμες
Η μελέτη εξέτασε επίσης κατά πόσο το φάρμακο είναι ασφαλές για ανθρώπους με προχωρημένο καρκίνο του πνεύμονα. Σχεδόν όλοι οι συμμετέχοντες εμφάνισαν κάποιας μορφής παρενέργεια, ενώ περίπου οι μισοί παρουσίασαν μέτριες ή σοβαρότερες ανεπιθύμητες ενέργειες.
Οι συχνότερες παρενέργειες που οι ερευνητές συνέδεσαν με το φάρμακο ήταν εξάνθημα, ναυτία, εμετοί και διάρροια. Σε ορισμένους ασθενείς εμφανίστηκε επίσης ερεθισμός στο στόμα, μια κατάσταση που ονομάζεται βλεννογονίτιδα. Οι ανεπιθύμητες ενέργειες ήταν παρόμοιες με εκείνες που έχουν ήδη παρατηρηθεί σε ασθενείς με καρκίνο του παγκρέατος που λαμβάνουν το ίδιο φάρμακο.
Το γεγονός ότι οι παρενέργειες ήταν συχνές δεν σημαίνει από μόνο του ότι το φάρμακο δεν είναι ασφαλές. Για τους ερευνητές, σημαντικό είναι και το κατά πόσο μπορούν να αντιμετωπιστούν χωρίς να χρειάζεται να διακοπεί η αγωγή. Τα συγκεκριμένα αποτελέσματα θεωρούνται μέχρι στιγμής διαχειρίσιμα, αλλά απαιτούνται περισσότερα δεδομένα από μεγαλύτερες μελέτες.
Το επόμενο βήμα είναι μια μεγαλύτερη μελέτη
Παρά τα ενθαρρυντικά ευρήματα, οι ερευνητές τονίζουν ότι δεν πρέπει ακόμη να θεωρηθεί πως το daraxonrasib αποτελεί καθιερωμένη θεραπεία για τον καρκίνο του πνεύμονα. Η συγκεκριμένη μελέτη ήταν σχετικά μικρή και αφορούσε ανθρώπους με πολύ προχωρημένη νόσο.
Το επόμενο και πιο σημαντικό βήμα είναι μια μελέτη Φάσης 3, στην οποία θα συμμετέχουν ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα που έχουν ήδη λάβει χημειοθεραπεία και ανοσοθεραπεία. Οι μελέτες αυτού του σταδίου πραγματοποιούνται σε μεγαλύτερο αριθμό ασθενών και μπορούν να δώσουν πιο αξιόπιστη εικόνα για το αν μια θεραπεία προσφέρει πραγματικό όφελος σε σύγκριση με τις υπάρχουσες επιλογές.
Εάν τα αποτελέσματα της νέας μελέτης είναι θετικά, θα μπορούσαν να ανοίξουν τον δρόμο για την έγκριση του φαρμάκου και για χρήση στον καρκίνο του πνεύμονα.
Παράλληλα, η συγκεκριμένη προσέγγιση δημιουργεί ενδιαφέρον και πέρα από τον καρκίνο του πνεύμονα. Εφόσον το RAS παίζει ρόλο στην ανάπτυξη και άλλων μορφών καρκίνου, οι λεγόμενοι «πολυ-RAS» αναστολείς θα μπορούσαν στο μέλλον να εξεταστούν και σε άλλους όγκους που φέρουν αντίστοιχες μεταλλάξεις.
Για την ώρα, λοιπόν, το daraxonrasib αποτελεί μια πολλά υποσχόμενη αλλά ακόμη υπό διερεύνηση θεραπευτική επιλογή. Τα πρώτα αποτελέσματα δείχνουν ότι μπορεί να βοηθήσει έναν σημαντικό αριθμό ασθενών με συγκεκριμένες γενετικές αλλαγές στον καρκίνο του πνεύμονα, όμως οι μεγαλύτερες κλινικές δοκιμές θα είναι εκείνες που θα δείξουν αν αυτή η αρχική εικόνα μπορεί να επιβεβαιωθεί.