Ο καύσωνας δεν είναι μόνο ένα ακόμη δύσκολο καιρικό φαινόμενο. Η παρατεταμένη έκθεση σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες μπορεί να επιβαρύνει σημαντικά τον οργανισμό, ενώ για ορισμένες ομάδες ανθρώπων, ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος.
Η ηλικία, η εγκυμοσύνη, ορισμένες χρόνιες παθήσεις, η λήψη συγκεκριμένων φαρμάκων αλλά και η εργασία ή η έντονη άσκηση σε εξωτερικούς χώρους
αυξάνουν την ευπάθεια στη ζέστη. Ο ΕΟΔΥ και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνουν ιδιαίτερη προσοχή τις ημέρες του καύσωνα.Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Στις ομάδες υψηλού κινδύνου ανήκουν:
Βρέφη, μικρά παιδιά και ηλικιωμένοι
Έγκυες και θηλάζουσες γυναίκες
Άτομα με καρδιαγγειακά νοσήματα και υπέρταση
Άτομα με διαβήτη
Όσοι αντιμετωπίζουν αναπνευστικά, νεφρικά ή ηπατικά προβλήματα
Άτομα με ορισμένα νευρολογικά ή ψυχικά νοσήματα
Άτομα που είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα
Όσοι εργάζονται σε εξωτερικούς χώρους ή σε θερμό περιβάλλον
Αθλητές και άνθρωποι που κάνουν έντονη σωματική άσκηση
Άτομα με οξεία νόσο, πυρετό, εμετούς ή διάρροια
Άτομα που καταναλώνουν πολύ αλκοόλ ή κάνουν χρήση ουσιών.
Η ζέστη μπορεί επίσης να επιδεινώσει ήδη υπάρχοντα προβλήματα υγείας και να αυξήσει τον κίνδυνο θερμικής εξάντλησης ή θερμοπληξίας.
Προσοχή και στα φάρμακα
Ορισμένα φάρμακα μπορούν να επηρεάσουν την ικανότητα του οργανισμού να διαχειριστεί τη ζέστη, την εφίδρωση ή την ισορροπία υγρών και αλάτων.
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, ορισμένα διουρητικά, αντιυπερτασικά, αντιχολινεργικά, ψυχοφάρμακα, αντιισταμινικά και ορισμένα φάρμακα για τον διαβήτη.
Δεν αλλάζουμε μόνοι μας τη δόση ή διακόπτουμε κάποιο φάρμακο. Όσοι λαμβάνουν χρόνια αγωγή θα πρέπει να συμβουλεύονται τον θεράποντα γιατρό τους σχετικά με το τι πρέπει να προσέξουν κατά τη διάρκεια ενός καύσωνα.
Οι ηλικιωμένοι χρειάζονται ιδιαίτερη φροντίδα
Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία άνθρωποι είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι στη ζέστη και μπορεί να χρειάζονται βοήθεια ακόμη και για απλές καθημερινές ανάγκες.
Τι μπορούμε να κάνουμε:
Να μην τους αφήνουμε μόνους για μεγάλα χρονικά διαστήματα.
Να επικοινωνούμε μαζί τους καθημερινά.
Να φροντίζουμε να έχουν διαθέσιμο νερό και ελαφριά τροφή.
Να αποφεύγουν τις μετακινήσεις τις πιο ζεστές ώρες.
Να έχουν πρόσβαση σε κλιματιζόμενο ή δροσερό χώρο.
Να ελέγχουμε ότι λαμβάνουν κανονικά την αγωγή τους.
Να προσέχουμε για συμπτώματα θερμικής εξάντλησης ή θερμοπληξίας.
Ο ΠΟΥ συστήνει ιδιαίτερα να ελέγχουμε ηλικιωμένους, ανθρώπους με χρόνια νοσήματα και όσους ζουν μόνοι τους κατά τη διάρκεια περιόδων έντονης ζέστης.
Μεγάλη προσοχή: Βρέφη και παιδιά
Τα παιδιά και ιδιαίτερα τα βρέφη χρειάζονται αυξημένη προστασία.
Ελαφριά και άνετα ρούχα.
Όχι άμεση έκθεση στον ήλιο.
Καπέλο όταν βρίσκονται έξω.
Συχνά υγρά, σύμφωνα με την ηλικία και τις οδηγίες του παιδιάτρου.
Περιορισμός της έντονης δραστηριότητας τις ζεστές ώρες.
Παραμονή σε δροσερούς χώρους.
Και ένας κανόνας που δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε:
Ποτέ δεν αφήνουμε παιδί ή κατοικίδιο μόνο του μέσα σε σταθμευμένο αυτοκίνητο.
Η θερμοκρασία στο εσωτερικό ενός αυτοκινήτου μπορεί να ανέβει επικίνδυνα πολύ μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, ακόμη και αν τα παράθυρα είναι ανοιχτά.
Τι πρέπει να κάνουμε τις ημέρες του καύσωνα
Πίνουμε νερό – Δεν περιμένουμε να διψάσουμε
Η ενυδάτωση είναι βασικό μέτρο προστασίας.
Πίνουμε τακτικά υγρά και όχι μόνο όταν εμφανιστεί έντονη δίψα. Αποφεύγουμε την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και περιορίζουμε τα πολύ καφεϊνούχα ή πολύ ζαχαρούχα ποτά.
Αν για ιατρικούς λόγους υπάρχει περιορισμός στην πρόσληψη υγρών ή λαμβάνονται διουρητικά, ακολουθούμε τις οδηγίες του γιατρού μας.
Κρατάμε το σπίτι όσο γίνεται πιο δροσερό
Κατά τη διάρκεια της ημέρας:
Κλείνουμε παράθυρα, παντζούρια και κουρτίνες στις πλευρές που «χτυπά» ο ήλιος.
Περιορίζουμε τη χρήση συσκευών που παράγουν θερμότητα.
Χρησιμοποιούμε κλιματισμό όταν χρειάζεται.
Μεταφερόμαστε στο πιο δροσερό δωμάτιο του σπιτιού.
Τη νύχτα, όταν ο εξωτερικός αέρας είναι πιο δροσερός, μπορούμε να ανοίγουμε τα παράθυρα ώστε να απομακρύνεται η συσσωρευμένη θερμότητα.
Δροσίζουμε το σώμα
Ένα δροσερό ντους ή μπάνιο μπορεί να βοηθήσει σημαντικά.
Μπορούμε επίσης να βρέξουμε το δέρμα με δροσερό νερό ή να χρησιμοποιήσουμε ένα υγρό πανί στον αυχένα.
Ο ανεμιστήρας μπορεί να προσφέρει ανακούφιση, αλλά δεν αποτελεί από μόνος του επαρκή προστασία όταν η θερμοκρασία είναι πολύ υψηλή.
Ντυνόμαστε σωστά
Προτιμάμε:
ελαφριά και φαρδιά ρούχα,
ανοιχτόχρωμα υφάσματα,
καπέλο με φαρδύ γείσο,
γυαλιά ηλίου.
Αποφεύγουμε τα βαριά και στενά ρούχα που δυσκολεύουν την αποβολή θερμότητας.
Αποφεύγουμε τον ήλιο τις επικίνδυνες ώρες
Όσο γίνεται, περιορίζουμε τις εξωτερικές δραστηριότητες κατά τις πιο ζεστές ώρες της ημέρας.
Αν πρέπει να βγούμε:
σκιά, καπέλο, νερό και συχνά διαλείμματα.
Για εργασία ή άσκηση σε εξωτερικό χώρο, προτιμάμε τις πιο δροσερές ώρες της ημέρας και κάνουμε συχνά διαλείμματα.
Τι τρώμε στον καύσωνα
Προτιμάμε μικρά και ελαφριά γεύματα, με φρούτα και λαχανικά, και αποφεύγουμε τα πολύ βαριά και λιπαρά φαγητά.
Καλό είναι επίσης να περιορίζουμε τη χρήση φούρνου και κουζίνας τις πολύ ζεστές ώρες, καθώς προσθέτουν επιπλέον θερμότητα στο σπίτι.
Πότε η κατάσταση γίνεται επικίνδυνη
Η θερμική εξάντληση μπορεί να εμφανιστεί με:
έντονη αδυναμία,
πονοκέφαλο,
ζάλη,
έντονη δίψα,
ναυτία ή εμετό,
μυϊκές κράμπες,
έντονη εφίδρωση.
Η θερμοπληξία είναι επείγουσα και δυνητικά θανατηφόρα κατάσταση.
Ιδιαίτερα αν εμφανιστούν σύγχυση, παραλήρημα, σπασμοί, απώλεια συνείδησης ή πολύ ζεστό δέρμα, χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια.
Τι κάνουμε μέχρι να έρθει βοήθεια
Μεταφέρουμε το άτομο άμεσα σε δροσερό ή κλιματιζόμενο χώρο, αφαιρούμε περιττά ρούχα και προσπαθούμε να μειώσουμε τη θερμοκρασία του σώματος με δροσερά επιθέματα ή νερό.
Δεν περιμένουμε να «περάσει μόνο του» και δεν καθυστερούμε την αναζήτηση ιατρικής βοήθειας. Ο ΠΟΥ χαρακτηρίζει τη θερμοπληξία ιατρικό επείγον.
Τα 5 πράγματα που δεν πρέπει να ξεχνάμε
1. Νερό συχνά.
2. Όχι ήλιος και έντονη άσκηση στις πιο ζεστές ώρες.
3. Δροσερό σπίτι και ελαφριά ρούχα.
4. Δεν αφήνουμε ποτέ παιδιά, ηλικιωμένους ή κατοικίδια μόνα σε αυτοκίνητο.
5. Ελέγχουμε καθημερινά τους ανθρώπους που γνωρίζουμε ότι είναι ευάλωτοι.
Ο καύσωνας μπορεί να επηρεάσει τον καθένα, όμως η σωστή προετοιμασία και η έγκαιρη αντίδραση μπορούν να αποτρέψουν σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία. Οι νεότερες οδηγίες του ΠΟΥ δίνουν ιδιαίτερη έμφαση όχι μόνο στην ατομική προστασία, αλλά και στο να «ελέγχουμε» τους ανθρώπους γύρω μας που μπορεί να χρειάζονται βοήθεια.