1. Ο ΙΣΘΜΟΣ
Ὢ Πέλοπος λιπαρὰς νάσος θεόδμητοι πύλαι.
(Βακχυλίδης 1, 13, 14)
«Ω πύλες, από θεούς φτιαγμένες, της λαμπερής νήσου του Πέλοπα».
α) Εισαγωγή
Ο Ισθμός της Κορίνθου είναι το στενό τμήμα ξηράς, το οποίο συνδέει την Πελοπόννησο με τη Στερεά Ελλάδα. Ορίζεται, ανατολικά από τα Όνεια Όρη, με υψόμετρο 580 μέτρα, δυτικά από τα Γεράνεια όρη, με υψόμετρο 1.435 μέτρα, βόρεια από τον Κορινθιακό κόλπο και νοτιά από το Σαρωνικό κόλπο. Το πλάτος του ανέρχεται σε 6 χιλιόμετρα, το δε ύψος του φθάνει τα 80 μέτρα πάνω από τη θάλασσα.
Η στρατηγική και οικονομική σημασία του Ισθμού είχε διαπιστωθεί από πολύ νωρίς. Οι Κορίνθιοι της αρχαϊκής εποχής έλεγχαν το εμπόριο στο Ιόνιο και στο Αιγαίο πέλαγος. Ο οίκος των Κυψελιδών ήταν εκείνος που δημιούργησε το υπόβαθρο για πλούτο και ευημερία, ενώ κατά τη διάρκεια της τυραννίας του Περιάνδρου (625-585 π.Χ.) η Κόρινθος έφθασε στη μέγιστη ακμή της.
