Leonardo, Thales, OHB, Hydrosat, THEON, EFA, Uni Systems και Open Cosmos βρίσκονται μεταξύ των εταιρειών που παρακολουθούν τις ευκαιρίες του νέου ελληνικού διαστημικού προγράμματος HELLAS SPACE 2.0, προϋπολογισμού 350 εκατ. ευρώ. Με την πρώτη προκήρυξη του
Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) να προγραμματίζεται για τα μέσα Νοεμβρίου, το ενδιαφέρον μετατοπίζεται πλέον από την παρουσίαση των σχεδίων στη διεκδίκηση έργων και στη διαμόρφωση νέων επιχειρηματικών συνεργασιών.Δεν πρόκειται απλώς για ένα ακόμη πρόγραμμα χρηματοδότησης τεχνολογικών υποδομών. Η Ελλάδα επιχειρεί να αποκτήσει μεγαλύτερο μερίδιο σε μια διεθνή βιομηχανία που εκτείνεται από την κατασκευή δορυφόρων και τα προηγμένα ηλεκτρονικά συστήματα έως τις ασφαλείς επικοινωνίες, την ανάλυση δεδομένων και τις εμπορικές εφαρμογές. Και το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται στην Ευρώπη, καθώς στο νέο εγχείρημα στρέφονται και αμερικανικές επιχειρήσεις, ανοίγοντας προοπτικές συνεργασιών πέρα από τον Ατλαντικό.
Το εύρος της κινητοποίησης αποτυπώθηκε στο Info Day της 9ης Οκτωβρίου, όπου περισσότεροι από 300 εκπρόσωποι από πάνω από 100 επιχειρήσεις, ερευνητικά κέντρα και οργανισμούς από την Ελλάδα και το εξωτερικό ενημερώθηκαν για την επόμενη φάση του Εθνικού Διαστημικού Προγράμματος. Περίπου το ένα τέταρτο των συμμετεχόντων και των εταιρειών προερχόταν από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ενώ παρουσία είχαν και επιχειρήσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Πίσω από το διεθνές ενδιαφέρον βρίσκεται ένα ευρύτερο επιχειρηματικό στοίχημα: να μετατραπεί η Ελλάδα από χώρα που αξιοποιεί διαστημικές υπηρεσίες σε παραγωγό τεχνολογίας, εξοπλισμού και εφαρμογών, αποκτώντας σταδιακά ισχυρότερη θέση στην ευρωπαϊκή και διεθνή αγορά.
Οι μεγάλοι όμιλοι και η αντίστροφη μέτρηση για την πρώτη προκήρυξη
Η παρουσία επιχειρήσεων όπως η Leonardo, η Thales και η OHB, με ισχυρή δραστηριότητα σε ευρωπαϊκά διαστημικά προγράμματα, αποτυπώνει το ενδιαφέρον που συγκεντρώνει η νέα ελληνική πρωτοβουλία. Στην ίδια επιχειρηματική κινητοποίηση συμμετέχουν εταιρείες με διαφορετική τεχνολογική εξειδίκευση, όπως η Hydrosat, η THEON, η EFA, η Uni Systems και η Open Cosmos.
Το γεγονός ότι το πρόγραμμα προσελκύει εταιρείες από διαφορετικούς κλάδους της τεχνολογίας έχει τη δική του σημασία. Η διαστημική οικονομία δεν αποτελεί πλέον αποκλειστικό πεδίο των κατασκευαστών δορυφόρων, αλλά συνδέεται με τις τηλεπικοινωνίες, την πληροφορική, τα προηγμένα ηλεκτρονικά, την επεξεργασία δεδομένων και την ανάπτυξη εξειδικευμένων υπηρεσιών.
Ενδεικτική είναι η παρουσία της Uni Systems, με δραστηριότητα σε σύνθετα έργα πληροφορικής και ψηφιακών υποδομών, καθώς και της Open Cosmos, που δραστηριοποιείται στον σχεδιασμό και στην ανάπτυξη δορυφορικών συστημάτων και υπηρεσιών αξιοποίησης δεδομένων.
Το επόμενο καθοριστικό βήμα αναμένεται μέσα στις επόμενες εβδομάδες. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, στόχος είναι η πρώτη προκήρυξη της ESA να δημοσιευθεί έως τα μέσα Νοεμβρίου, σηματοδοτώντας την έναρξη της διαδικασίας υποβολής προτάσεων για τα πρώτα έργα.
Εκεί θα αρχίσει να αποτυπώνεται και το πραγματικό επιχειρηματικό ενδιαφέρον, καθώς θα αποσαφηνιστούν το αντικείμενο των διαγωνισμών, οι τεχνικές απαιτήσεις και οι δυνατότητες συμμετοχής ελληνικών και ξένων εταιρειών. Προς το παρόν, η παρουσία των επιχειρήσεων στην ενημερωτική διαδικασία δεν συνεπάγεται ανάθεση συμβάσεων ή οριστικοποίηση συνεργασιών.
Για την εγχώρια αγορά, η προοπτική είναι διπλή: αφενός η διεκδίκηση μέρους των έργων που θα χρηματοδοτηθούν και αφετέρου η ανάπτυξη συνεργασιών με μεγαλύτερους διεθνείς ομίλους, οι οποίες θα μπορούσαν να έχουν συνέχεια και πέρα από το ελληνικό πρόγραμμα.
Από τους μικροδορυφόρους σε μια νέα παραγωγική αλυσίδα
Η νέα επένδυση δεν ξεκινά από το μηδέν. Το HELLAS SPACE 2.0 αποτελεί συνέχεια του Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων, μέσω του οποίου άρχισε να δημιουργείται ένα εγχώριο δίκτυο επιχειρήσεων και ερευνητικών φορέων με δραστηριότητα σε διαστημικά συστήματα και υποδομές.
Το αρχικό πρόγραμμα, προϋπολογισμού 200 εκατ. ευρώ, περιλαμβάνει την ανάπτυξη επιχειρησιακών και πειραματικών μικροδορυφόρων, καθώς και επίγειων υποδομών για την υποστήριξή τους.
Η επιχειρηματική του διάσταση είναι ήδη σημαντική. Σύμφωνα με στοιχεία του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος, στις συνεργασίες για τους επιχειρησιακούς μικροδορυφόρους συμμετέχουν 57 εταίροι, εκ των οποίων οι 50 έχουν έδρα στην Ελλάδα.
Το δίκτυο αυτό δημιουργεί μια πρώτη βάση τεχνογνωσίας, καθώς ελληνικές επιχειρήσεις συμμετέχουν σε σύνθετα έργα, συνεργάζονται με διεθνείς κατασκευαστές και αποκτούν εμπειρία σε έναν ιδιαίτερα απαιτητικό τεχνολογικό τομέα.
Με το HELLAS SPACE 2.0, ο σχεδιασμός διευρύνεται σημαντικά. Η νέα φάση δεν περιορίζεται στην κατασκευή και λειτουργία δορυφόρων, αλλά επεκτείνεται σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας του διαστήματος: από την ανάπτυξη κρίσιμων τεχνολογιών και εθνικών υποδομών έως τη δημιουργία εφαρμογών και την εμπορική αξιοποίηση των δεδομένων.