Κατηγορηματικές τοποθετήσεις για το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο, το Κυπριακό και την υπεράσπιση του Διεθνούς Δικαίου έκανε ο Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων κ. Νικήτας Κακλαμάνης, κατά τη 2η Τριμερή Συνάντηση των Προέδρων των Κοινοβουλίων Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου, που πραγματοποιήθηκε σήμερα στη Λευκωσία. Οι εργασίες επικεντρώθηκαν επίσης στην περιφερειακή ασφάλεια, στις ενεργειακές διασυνδέσεις και στον ρόλο της νεολαίας.
Στη συνάντηση, την οποία φιλοξένησε η Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Αννίτα Δημητρίου, συμμετείχε ο Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων της Αραβικής Δημοκρατίας της Αιγύπτου κ. Χισάμ Μπαντάουι. Τον κ. Ν. Κακλαμάνη συνόδευαν οι βουλευτές Ελευθέριος Κτιστάκης και Κωνσταντίνα Γιαννακοπούλου, μέλη της Διαρκούς Επιτροπής Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων, ενώ παρών ήταν
και ο Πρέσβης της Ελλάδας στην Κύπρο κ. Κωνσταντίνος Κόλλιας καθώς και ο Διπλωματικός Σύμβουλος του Προέδρου της Βουλής, Πρέσβης επί τιμή κ. Κωνσταντίνος Οικονομίδης.Κατά τον εναρκτήριο χαιρετισμό του, ο Πρόεδρος της Βουλής συνεχάρη την κ. Δημητρίου για την επιστολή-διάβημα προς κοινοβούλια και διεθνείς κοινοβουλευτικούς οργανισμούς, με αφορμή την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης να εγκρίνει το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο του 2019. Χαρακτήρισε την πρωτοβουλία της πράξη θεσμικής ευθύνης και έμπρακτης υποστήριξης των ελληνικών και κυπριακών θέσεων, επισημαίνοντας ότι η επιχειρούμενη νομιμοποίηση του συγκεκριμένου κειμένου αντιβαίνει στο Διεθνές Δίκαιο και στο Δίκαιο της Θάλασσας.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο Κυπριακό, χαρακτηρίζοντάς το διεθνές ζήτημα εισβολής και κατοχής και επαναβεβαιώνοντας τη στήριξη της Ελλάδας στις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για την επανέναρξη των επίσημων διαπραγματεύσεων.
«Η Ελλάδα παραμένει προσηλωμένη στην κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Κύπρου και τάσσεται υπέρ μιας αμοιβαίας αποδεκτής λύσης, απαλλαγμένη από ξένα στρατεύματα και παρωχημένες ρυθμίσεις ασφαλείας.»
Στην πρώτη θεματική συνεδρίαση, με αντικείμενο τον ρόλο της κοινοβουλευτικής διπλωματίας στην οικοδόμηση της ειρήνης στη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο, ο κ. Ν. Κακλαμάνης υπογράμμισε τη σημασία της κοινής στάσης των τριών χωρών απέναντι στις περιφερειακές προκλήσεις.
«Απορρίπτουμε τον αναθεωρητισμό και προτάσσουμε τον διάλογο και την ειρηνική επίλυση των διαφορών αντί της επιβολής τετελεσμένων.»
Διευκρίνισε ότι η συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου δεν στρέφεται εναντίον κανενός, αλλά υπηρετεί την καλή γειτονία και την ασφάλεια στην περιοχή.
Ιδιαίτερα κατηγορηματικός υπήρξε για το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο, επισημαίνοντας ότι παραγνωρίζει τις γεωγραφικές πραγματικότητες και τα θαλάσσια δικαιώματα των παράκτιων κρατών, συμπεριλαμβανομένων εκείνων των νησιών, όπως κατοχυρώνονται από τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.
«Το Μνημόνιο παραμένει άκυρο και αντίθετο προς το διεθνές δίκαιο και δεν μπορεί να αποτελέσει νόμιμη βάση για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών ούτε να παράγει έννομα αποτελέσματα έναντι τρίτων κρατών.»
Ο Πρόεδρος της Βουλής σημείωσε ακόμη ότι η Ελλάδα έχει επιδιώξει συνομιλίες με τη Λιβύη για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, ενεργώντας με καλή πίστη, και παραμένει έτοιμη να συνεχίσει την προσπάθεια. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα συμφωνίας στη βάση του Δικαίου της Θάλασσας ανέφερε τη μερική οριοθέτηση ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου το 2020.
Αναφερόμενος στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, στάθηκε στην ανάγκη εδραίωσης της κατάπαυσης του πυρός και απρόσκοπτης ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα, στη διασφάλιση της κυριαρχίας του Λιβάνου και στην προώθηση πολιτικής λύσης στη Λιβύη υπό την αιγίδα του ΟΗΕ. Ειδική μνεία έκανε στη συμφωνία για τη ρύθμιση του καθεστώτος της Ιεράς Μονής Αγίας Αικατερίνης του Σινά, την οποία χαρακτήρισε ιστορική εξέλιξη, αναδεικνύοντας τον ρόλο του διαλόγου στην επίλυση σύνθετων ζητημάτων.
Στο ζήτημα της ασφάλειας των θαλάσσιων μεταφορών και της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, επισήμανε χαρακτηριστικά:
«Η ελευθερία της ναυσιπλοΐας δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς θαλάσσια ασφάλεια. Και η θαλάσσια ασφάλεια δεν μπορεί να διασφαλιστεί χωρίς σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο.»
Ο κ. Ν. Κακλαμάνης ανέδειξε επίσης τη στρατηγική σημασία της Αιγύπτου για την Ευρωπαϊκή Ένωση, σημειώνοντας ότι η ελληνική Προεδρία του Συμβουλίου της Ε.Ε., το δεύτερο εξάμηνο του 2027, μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη των ευρωαιγυπτιακών σχέσεων.
Η δεύτερη συνεδρίαση επικεντρώθηκε στην ενέργεια ως κινητήρια δύναμη της περιφερειακής συνεργασίας. Ο κ. Ν. Κακλαμάνης αναφέρθηκε στις προοπτικές των έργων ηλεκτρικής διασύνδεσης GREGY Interconnector, μεταξύ Αιγύπτου και Ελλάδας, και Great Sea Interconnector, μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου, καθώς και στη σημασία του φυσικού αερίου και του Κάθετου Διαδρόμου για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.
«Η ενέργεια έχει πάψει προ πολλού να είναι απλώς τεχνικό ή οικονομικό ζήτημα. Έχει γίνει στρατηγικός παράγοντας που διαμορφώνει σχέσεις, δημιουργεί συμμαχίες και ανοίγει νέους ορίζοντες συνεργασίας.»
Όπως επισήμανε, η ανάπτυξη αυτών των υποδομών μπορεί να συμβάλει στη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού, στην προσέλκυση επενδύσεων και στην πράσινη μετάβαση, δημιουργώντας έναν εναλλακτικό ενεργειακό διάδρομο μεταξύ Αφρικής και Ευρώπης. Αναγνώρισε, παράλληλα, τις τεχνικές, οικονομικές και γεωπολιτικές προκλήσεις που συνοδεύουν την υλοποίηση των έργων.
Στην τρίτη θεματική ενότητα, με επίκεντρο τη νεολαία, ο Πρόεδρος της Βουλής αναφέρθηκε στην ανάγκη ενεργότερης συμμετοχής των νέων στη δημόσια ζωή, στην ανάπτυξη εκπαιδευτικών και πολιτιστικών ανταλλαγών και στη δημιουργία κοινών δράσεων μεταξύ των τριών χωρών. Στάθηκε ακόμη στον Αιγυπτιώτη Ελληνισμό, υπογραμμίζοντας τον ρόλο της νέας γενιάς στη διατήρηση της ελληνικής γλώσσας, της παράδοσης και των ιστορικών δεσμών με την Κύπρο και την Ελλάδα.
«Γιατί η νέα γενιά είναι εκείνη που θα κληθεί να συνεχίσει αυτή την κοινή πορεία, να διατηρήσει ζωντανούς τους δεσμούς που μας ενώνουν και να συμβάλει ενεργά στη διαμόρφωση ενός καλύτερου μέλλοντος.»
Με την ολοκλήρωση των εργασιών, οι τρεις Πρόεδροι υιοθέτησαν Κοινή Δήλωση, επαναβεβαιώνοντας την προσήλωσή τους στο Διεθνές Δίκαιο και στο Δίκαιο της Θάλασσας, καθώς και την αντίθεσή τους στην επικύρωση του Τουρκολιβυκού Μνημονίου. Παράλληλα, συμφώνησαν στη συνέχιση των τακτικών τριμερών συναντήσεων, στη διεύρυνση των επαφών μεταξύ των κοινοβουλευτικών επιτροπών και στη συνεργασία των υπηρεσιών των τριών Κοινοβουλίων. Ιδιαίτερη θέση στο κοινό κείμενο κατέχουν η προώθηση ενεργειακών έργων και η ενθάρρυνση της συμμετοχής των νέων στα κοινά.
Κατά τις καταληκτικές παρατηρήσεις και τις δηλώσεις του προς τον Τύπο, ο κ. Ν. Κακλαμάνης εξήρε τη διαχρονική στήριξη της Αιγύπτου προς την Κυπριακή Δημοκρατία και ευχαρίστησε την κ. Αννίτα Δημητρίου για τη φιλοξενία και τις πρωτοβουλίες της, καθώς και τον Αιγύπτιο ομόλογό του για τη συμβολή του στην Τριμερή.
Η συνάντηση ολοκληρώθηκε με την απόφαση η επόμενη Τριμερής των Προέδρων των Κοινοβουλίων Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου να πραγματοποιηθεί στο Κάιρο, εντός του 2027.