Σαράντα χρόνια συμπληρώνονται φέτος από τον καταστροφικό σεισμό της 13ης Σεπτεμβρίου 1986, που σημάδεψε τη σύγχρονη ιστορία της Καλαμάτας. Με αφορμή την επέτειο, ο Δήμος Καλαμάτας διοργανώνει, σε συνεργασία με ακαδημαϊκούς και ερευνητικούς φορείς, καθώς και εθελοντικές οργανώσεις, ένα ευρύ πρόγραμμα εκδηλώσεων από τον Σεπτέμβριο έως τον Δεκέμβριο.
Οι δράσεις συνδυάζουν τη διατήρηση της συλλογικής μνήμης με την επιστημονική γνώση, την ενημέρωση των πολιτών και την ενίσχυση της ετοιμότητας απέναντι στις φυσικές καταστροφές. Το πρόγραμμα κορυφώνεται το τριήμερο 11–13 Σεπτεμβρίου 2026.
«31 δευτερόλεπτα που συγκλόνισαν την πόλη»
Καλαμάτα: 40 χρόνια από τους σεισμούς του 1986 – Τριήμερο εκδηλώσεων μνήμης και επιστημονικές δράσεις
Κεντρικό μέρος του προγράμματος αποτελεί η επιστημονική συνάντηση που θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 12 Σεπτεμβρίου στο Πνευματικό Κέντρο Καλαμάτας.
Στο συνέδριο με τίτλο «31 δευτερόλεπτα που συγκλόνισαν την πόλη», το οποίο συνδιοργανώνεται με το ερευνητικό πρόγραμμα Multimarex, επιστήμονες και εκπρόσωποι θεσμικών φορέων θα παρουσιάσουν δεδομένα για τη σεισμικότητα της περιοχής, τα ενεργά ρήγματα και τις σύγχρονες προκλήσεις πολιτικής προστασίας.
Καλαμάτα: 40 χρόνια από τους σεισμούς του 1986 – Τριήμερο εκδηλώσεων μνήμης και επιστημονικές δράσεις
Στις 19:45 θα ακολουθήσει η επιστημονική εσπερίδα «40 Χρόνια μετά…». Ο ομότιμος καθηγητής Γεωλογίας Δημήτριος Παπανικολάου θα ανατρέξει στα γεγονότα του 1986, ενώ ο διευθυντής Ερευνών του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου, δρ Αθανάσιος Γκανάς, και η καθηγήτρια του ΕΚΠΑ Παρασκευή Νομικού θα παρουσιάσουν τα νεότερα επιστημονικά στοιχεία για τα ενεργά ρήγματα της Μεσσηνίας και τη μορφολογία του βυθού του Μεσσηνιακού Κόλπου.
Για την ετοιμότητα απέναντι στον κίνδυνο εκδήλωσης τσουνάμι θα μιλήσει η Έλενα Δασκαλάκη από το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών.
Ο πρώην δήμαρχος Καλαμάτας Σταύρος Μπένος θα πραγματοποιήσει ομιλία με τίτλο «Μνήμες Διαχείρισης», ενώ η γενική διευθύντρια του Δήμου Καλαμάτας Παναγιώτα Κουράκλη θα αναφερθεί στις σύγχρονες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η πόλη.
Η εσπερίδα θα ολοκληρωθεί με συζήτηση, στην οποία θα συμμετάσχουν ο δήμαρχος Καλαμάτας Θανάσης Βασιλόπουλος και οι πρώην δήμαρχοι Γιώργος Κουτσούλης και Παναγιώτης Νίκας.
Οι εκδηλώσεις μνήμης της 13ης Σεπτεμβρίου
Την Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου, ημέρα κατά την οποία συμπληρώνονται ακριβώς 40 χρόνια από τον σεισμό, θα τελεστεί το πρωί μνημόσυνο στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου Φλαρίου.
Θα ακολουθήσει η καθιερωμένη τελετή στο Μνημείο των Σεισμών, στη συμβολή των οδών Κροντήρη και Νέδοντος.
Στις 20:21, την ώρα κατά την οποία εκδηλώθηκε ο κύριος σεισμός το 1986, θα τηρηθεί ενός λεπτού σιγή στην Κεντρική Πλατεία Καλαμάτας.
Καλαμάτα: 40 χρόνια από τους σεισμούς του 1986 – Τριήμερο εκδηλώσεων μνήμης και επιστημονικές δράσεις
Το πρόγραμμα της ημέρας περιλαμβάνει επίσης τις «Μελωδίες Ελπίδας», με τη συμμετοχή της Δημοτικής Φιλαρμονικής Καλαμάτας και της Χορωδίας «Παράδεισος», στον Ιερό Ναό Γενεθλίου της Θεοτόκου, στα Γιαννιτσάνικα.
Μία ημέρα νωρίτερα, την Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου, στο αίθριο του Πνευματικού Κέντρου θα πραγματοποιηθεί η δράση EncelaDoc, με τη συμμετοχή των Αρχείων Τάξις, του Πανεπιστημίου Columbia, του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, του ΕΚΠΑ και του Tsunami Society.
Βιωματικές δράσεις Πολιτικής Προστασίας
Το Σαββατοκύριακο 12 και 13 Σεπτεμβρίου, η Κεντρική Πλατεία Καλαμάτας θα φιλοξενήσει βιωματικές δράσεις Πολιτικής Προστασίας για πολίτες όλων των ηλικιών.
Στο πρόγραμμα συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, το Ελληνικό Κέντρο Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον, το Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστημών, τα Εκπαιδευτήρια Μπουγά, ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός, η Ελληνική Ομάδα Διάσωσης, η Ομάδα Αντιμετώπισης Καταστροφών και το Σώμα Ελληνικού Οδηγισμού.
Θα πραγματοποιηθούν επιδείξεις πρώτων βοηθειών, ασκήσεις προσανατολισμού και εκπαιδευτικά παιχνίδια για παιδιά και οικογένειες, με στόχο την ενημέρωση και την εξοικείωση των πολιτών με βασικούς κανόνες πρόληψης και αυτοπροστασίας.
Παράλληλα, στο Δημοτικό Πνευματικό Κέντρο φιλοξενείται έως τα τέλη Οκτωβρίου έκθεση ιστορικού Τύπου από τη Λαϊκή Βιβλιοθήκη Καλαμάτας. Το συνολικό πρόγραμμα περιλαμβάνει ακόμη φοιτητικό συνέδριο, ιστορικές αναδρομές στη δεκαετία του 1980 και συμβολική δενδροφυτευση.