«Ο Μυστράς δεν είναι μόνο ένα μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς, αλλά και το σημείο όπου το λυκόφως το Βυζαντίου συνάντησε την αυγή της σύγχρονης ελληνικής ταυτότητας. Εδώ άνοιξε τον 13ο αιώνα διάλογος μεταξύ του παρελθόντος και του μέλλοντος, που στην πραγματικότητα δεν σταμάτησε ποτέ. Είμαστε εδώ για να διασφαλίσουμε ότι δεν θα σταματήσει ποτέ», τόνισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην τελετή.
«Ο πολιτισμός μας αποτελεί αλυσίδα της εθνικής μας ισχύος. Στέκεται ισότιμα δίπλα στην ενίσχυση της αποτρεπτικής μας ικανότητας, στην οικονομική πρόοδο και την κοινωνική συνοχή. Τη στρατηγική αυτή την υπηρετούμε με προσήλωση με πράξεις εδώ και 7 χρόνια. Να συγχαρώ προσωπικά την Λίνα Μενδώνη που, όχι άδικα, κρατά εδώ και 7 χρόνια το ίδιο χαρτοφυλάκιο, καθώς αυτός είναι ο 300ός νέος χώρος τον οποίο παραδίδουμε στο κοινό από το 2019. Επειδή έχω συμμετάσχει σε πολλές τέτοιες τελετές εγκαινίων, σπανίως έχω δει την υπουργό τόσο συγκινημένη όσο σήμερα και δικαίως. Ως το τέλος του έτους έχουμε ακόμα 8 μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους τους οποίους θα εγκαινιάσουμε. Πάνω από 900 έργα υποδομής σε όλη την Επικράτεια με προϋπολογισμό πάνω από 1 δισ. ευρώ. Με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης», συνέχισε ο κ. Μητσοτάκης.
Δείτε την τελετή απόδοσης των έργων προστασίας και ανάδειξης του Μυστρά και των Μουσειακών Εκθέσεων στο Παλάτι των Δεσποτών.
Ο πρωθυπουργός είπε ότι, μόνο στη Λακωνία, αξιοποιήθηκαν 60 εκατ. ευρώ για μια σειρά σημαντικών έργων που δίνουν νέα πνοή σε αυτόν τον ιστορικό τόπο.
«Είναι επένδυση που έχει και άμεση οικονομική απόδοση. Η επένδυση στον πολιτισμό έχει πολλαπλασιαστή. Κάθε ευρώ που επενδύεται στον πολιτισμό δημιουργεί τριπλάσια αξία για την κοινωνία μέσα σε μια πενταετία», σημείωσε.
Ο πρωθυπουργός προσέθεσε πως συνάντησε μια ομάδα Αμερικανών ποδηλατών, οι οποίοι ήρθαν να συνδυάσουν τον αθλητισμό με την προσμονή τους να επισκεφτούν αυτόν τον χώρο.
«Να κάνω ειδική αναφορά στο Παλάτι των Δεσποτών. Όλοι εισπράττουμε την ενέργεια και την κατάνυξη. Επιμένουμε σε πολιτική καθολικής προσβασιμότητας σε όλους. Συμπολίτες μας με κινητικές δυσκολίες θα μπορούν να επισκέπτονται ισότιμα αυτούς τους πολύ σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους», ανέφερε.
Μιλώντας για το μέλλον είπε ότι όλοι αρχαιολογικοί χώροι ενσωματώνουν την τεχνολογία, ενώ και τα παιδιά που θα επισκεφτούν αυτόν τον χώρο θα μπορέσουν να γνωρίσουν την ιστορία με όχημα το παιχνίδι και την ψυχαγωγία.
«Είναι μια απάντηση τιμής του 21ου αιώνα προς ένα επίτευγμα του 13ου», τόνισε ο κ. Μητσοτάκης, ενώ μίλησε και για το σύγχρονο δίκτυο πυρόσβεσης σε αυτό το μνημείο.
«Η φροντίδα σε αυτόν τον αρχαιολογικό χώρο δεν σταματά. Μέχρι το Δεκέμβριο θα έχει ολοκληρωθεί η συντήρηση ανεκτίμητων τοιχογραφιών και θα αποκατασταθούν για να μείνουν ζωντανές στο αύριο. Με επίκεντρο τον Μυστρά, εξελίσσεται ο μετασχηματισμός όλου του Νομού σε κόμβου κουλτούρας. Έχει έρθει η ώρα η Λακωνία να μπει για τα καλά στον παγκόσμιο τουριστικό χάρτη. Είναι μια περιοχή που τόσα έχει προσφέρει στην πατρίδα και τον κόσμο. Με όχημα τον πολιτισμό, η οικονομία θα τονωθεί. Κάθε νέο μουσείο θα μεταφράζεται σύντομα σε μεγαλύτερη επισκεψιμότητα, περισσότερες θέσεις εργασίας, αλυσιδωτά καλύτερες αμοιβές», συμπλήρωσε ο πρωθυπουργός.
«Εδώ συνειδητοποιεί κανείς τι σημαίνει να είσαι Έλληνας», ανέφερε και τόνισε πως πρόκειται για «βαριά ταυτότητα που δεν επιλέξαμε, αλλά την κληρονομήσαμε».
Ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η Ελλάδα είναι μια δυτική χώρα, που μπορεί να χτίζει γέφυρες με την Ανατολή, τη Μέση Ανατολή, την Αφρική, και αυτή είναι «η θέση μας σε ένα κόσμο που αλλάζει» και «γράφοντας την ιστορία με ορίζοντα την Ελλάδα του 2030».
Το έργο στο ανακτορικό σύμπλεγμα
Το ανακτορικό σύμπλεγμα, που δεσπόζει στα ονομαστά "Σαράγια της Βασιλοπούλας" πλήρως ανανεωμένο και, για πρώτη φορά, καθολικά προσβάσιμο περιμένει από αύριο το κοινό, διανθισμένο με μια πολυμεσική έκθεση, πλαισιωμένη κι από άλλες εκθεσιακές παρουσιάσεις, που αναβιώνουν λεπτομερώς σημαντικές και καθημερινές στιγμές από τη ζωή στα χρόνια, όπου μεγαλούργησαν οι τελευταίοι αυτοκράτορες του Βυζαντίου.
Το εμβληματικό τούτο έργο, που εξακτινώνει το όνομα και τη σημασία της περιοχής ως πυλώνα πολιτιστικής δημιουργίας σε διεθνές επίπεδο, οι εργασίες του οποίου καλύφθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης και το ΕΣΠΑ και το Πρόγραμμα Πελοποννήσου, αποτελεί μια τεχνική παρέμβαση που υλοποιεί το όραμα της Πολιτείας και του ΥΠΠΟ για την τουριστική αναβάθμιση των προσιτών αρχαιολογικών τόπων και των ιστορικών μνημείων του τόπου μας, κάνοντάς τα προσβάσιμα σε ακόμη ευρύτερο κοινό.
Η ομιλία της Λίνας Μενδώνη
Από την πλευρά της η κα Μενδώνη, υπενθυμίζοντας την ιστορική πορεία και λαμπρότητα του Μυστρά, ως φάρου πολιτισμού και γέφυρας για τη μεταλαμπάδευση του ελληνικού πνεύματος στη Δύση και στη διάπλαση της Αναγέννησης, υπογράμμισε πως " σήμερα αποδίδεται από το Υπουργείο Πολιτισμού στο ελληνικό και το διεθνές κοινό η ανανεωμένη και αναβαθμισμένη μοναδική μεσαιωνική Καστροπολιτεία". Όπως δήλωσε η υπουργός "από το 2019 το υπουργείο Πολιτισμού υλοποίησε ένα εκτεταμένο πρόγραμμα παρεμβάσεων στον αρχαιολογικό χώρο με στόχο την προστασία την αποκατάσταση την ανάδειξή του και την δημιουργία υποδομών εξυπηρέτησης των επισκεπτών".
"Είμαστε μία ομάδα που σήμερα είμαστε πραγματικά χαρούμενοι και περήφανοι", τόνισε η υπουργός προσθέτοντας ότι "οι παρεμβάσεις αυτές εξασφαλίζουν: πρώτον, τη μέγιστη δυνατή προσβασιμότητα για τους εμποδιζόμενους συνανθρώπους μας με την αναβάθμιση των διαδρομών επίσκεψης και του ανελκυστήρα στο παλάτι".
Όπως πρόσθεσε η κα Μενδώνη τα έργα, επίσης, εξασφαλίζουν "τη θωράκιση του μνημείου από τον κίνδυνο των πυρκαγιών με την εγκατάσταση ενός σύγχρονου συστήματος υδροδότησης και πυρόσβεσης" κι επίσης "την ολοκληρωμένη προστασία σημαντικών εκκλησιών με τις συστηματικές εργασίες συντήρησης των δομικών στοιχείων και του ζωγραφικού τους διακόσμου", όπως και "τη βιώσιμη ανάπτυξη με την εκπόνηση του ολοκληρωμένου σχεδίου διαχείρισης της Καστροπολιτείας σε συνδυασμό με τη μελέτη της βιοποικιλότητάς της, που διασφαλίζουν συνδυαστικά το ανεκτίμητο πολιτιστικό κεφάλαιο και τον φυσικό πλούτο της".
Όπως τόνισε η " σημερινή ημέρα έχει ιδιαίτερη σημασία για τη Λακωνία και την Πελοπόννησο, καθώς δεν εγκαινιάζεται απλώς ένα ακόμη έργο αποκατάστασης. Αποδίδεται ξανά στην κοινωνία ένας τόπος εθνικής ιστορικής μνήμης και ταυτότητας, ένα πολιτιστικό αγαθό οικουμενικής αξίας, και ένας διαχρονικός πυρήνας πολιτισμού", προσθέτοντας πως το Παλάτι αποδίδεται στο κοινό, όχι ως ένα απλό αρχιτεκτονικό κατάλοιπο, αλλά ως ένας ζωντανός χώρος ιστορίας, γνώσης και εμπειρίας".
Σε αυτή τη νέα προσέγγιση εντάσσονται η μόνιμη φυσική και η ψηφιακή έκθεση με τίτλο «Ηγεμονικά αφηγήματα», την οποία πλαισιώνουν δύο ακόμη σημαντικές εκθέσεις "Στα Σαράγια της Βασιλοπούλας", που η μία αφορά στην ιστορική πρόσληψη του Μυστρά κι η άλλη με τίτλο «Στο φως της Αυλής. Απείκασμα ενδόξου περιβολής" και μεταφέρουν στον επισκέπτη την αισθητική, την ιδεολογία και την ατμόσφαιρα της βυζαντινής αυλής του Μυστρά.
" Η πολιτιστική κληρονομιά", τόνισε η υπουργός " επιτελεί κρίσιμο ρόλο τόσο για την συλλογική αυτογνωσία, όσο και για τη βιώσιμη ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή. Με αυτή τη στρατηγική αντίληψη υλοποιούμε, τα τελευταία επτά χρόνια, τη μεγαλύτερη και πιο ολοκληρωμένη πολιτική επενδύσεων στον Πολιτισμό που έχει γνωρίσει η Χώρα. Οι επενδύσεις αυτές δημιουργούν θέσεις εργασίας, ενισχύουν την τοπική επιχειρηματικότητα, αναβαθμίζουν το αστικό και φυσικό περιβάλλον και διαμορφώνουν νέες προοπτικές ανάπτυξης για τις τοπικές κοινωνίες".
Η έκθεση "Στα Σαράγια της Βασιλοπούλας", που συνοδεύει τα εγκαίνια πραγματοποιήθηκε έπειτα από μια νέα μουσειολογική και μουσειογραφική μελέτη, η οποία εγκρίθηκε από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο και ζωντανεύει την καθημερινότητα των Δεσποτών, τις διπλωματικές σχέσεις της εποχής, τη διοικητική οργάνωση και την πνευματική κίνηση του Μυστρά. Οι επισκέπτες μπορούν να περιηγηθούν στη μεγάλη Αίθουσα του Θρόνου (στο ανώγειο του κτιρίου του Καντακουζηνού), θα θαυμάσουν σπάνια εκθέματα, ψηφιακές αναπαραστάσεις, που τους βοηθούν να κατανοήσουν τον τρόπο που το διοικητικό κέντρο του Μοριά λειτουργούσε στο πρώτο μισό του 15ου αιώνα.
Παράλληλα, αναδείχθηκαν κι οι εργασίες συντήρησης του μοναδικού ζωγραφικού διακόσμου και των λίθινων στοιχείων στους σπουδαίους ναούς της καστροπολιτείας, διασφαλίζοντας ότι οι περίφημες μεταβυζαντινές τοιχογραφίες θα παραμείνουν αναλλοίωτες στο πέρασμα των αιώνων.
Στο πλαίσιο των εργασιών ανακαίνισης επιλύθηκε σε σημαντικό βαθμό μια από τις βασικές προκλήσεις για την προσβασιμότητα στον Μυστρά με το απότομο ανάγλυφο του εδάφους, τα καλντερίμια και τα εκατοντάδες σκαλοπάτια, που δυσχεραίνουν τις επισκέψεις ΑΜΕΑ.
Ταυτόχρονα, βελτιώθηκαν οι υπάρχουσες διαδρομές, στην παλιά αυτοκρατορική οδό και την υφιστάμενη ατραπό, στην οποία πραγματοποιήθηκαν καίριες παρεμβάσεις για να μειωθεί η επικινδυνότητα.
Παράλληλα, προβλέπεται μεταφορά με ειδικό όχημα, που έχει πρόσβαση και στο αναβατόριο, για Αμεα στο Παλάτι, καθιστώντας τον Μυστρά, που από το 1989 έχει καταλογισθεί στα μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς της Unesco, μια πλήρως προσβάσιμη κι επισκέψιμη τοποθεσία.