Από τις τοποθετήσεις του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στη συζήτηση με θέμα «Το κοινωνικό συμβόλαιο της υγείας: Ο ασθενής στο επίκεντρο», στο πλαίσιο του 7ου Συνεδρίου Υγείας που διοργανώνουν το ygeiamou.gr και το «Πρώτο Θέμα»:
- Για πρώτη φορά δώσαμε λόγο στους χρήστες του συστήματος υγείας, μέσα από την πλατφόρμα της αξιολόγησης την οποία έχουμε εισάγει πια και η οποία αφορά όλους όσοι νοσηλεύονται σε νοσοκομείο του Εθνικού Συστήματος Υγείας. Οι ασθενείς απαντούν, λοιπόν -άνω των 60.000 έχουν ήδη συμμετάσχει σε αυτή την παρότρυνση να εκφράσουν την άποψή τους για το σύστημα υγείας-, και η άποψη που μας εκφράζουν για το σύστημα υγείας δεν είναι κατ’ ανάγκη αυτή την οποία μας μεταφέρουν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης.
- Ποια μπορεί να είναι, λοιπόν, η απάντηση σε ένα συστημικό πρόβλημα διαφθοράς, το οποίο ταλανίζει το Εθνικό Σύστημα Υγείας εδώ και δεκαετίες; Κατά την άποψή μου δεν μπορεί να είναι άλλη από τη διαφάνεια η οποία συνοδεύει μία σειρά από ιατρικές πράξεις, οι οποίες στο παρελθόν μπορεί να ήταν αντικείμενο κάποιου είδους παρέμβασης. Αναφέρομαι, παραδείγματος χάρη, στην ενιαία και ψηφιακά, δημόσια αναρτημένη λίστα των χειρουργείων, να ξέρουμε με ποια σειρά γίνονται τα χειρουργεία. Άρα, το να ανέβεις στη λίστα των χειρουργείων, κάτι το οποίο συνέβαινε κατά κόρον στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, δεν είναι πια τόσο προφανές όσο ήταν στο παρελθόν.
- Νομίζω ότι τα φαινόμενα αυτά, για να συνοψίσω, δεν είναι τόσο εκτεταμένα όσο παρουσιάζονται. Αποτελεί κεντρική προτεραιότητα της κυβέρνησής μου να αντιμετωπίσουμε την παρανομία και τη διαφθορά όπου και αν αυτή τη βρίσκουμε. Και πιστεύω πάρα πολύ στην ψηφιακή διαφάνεια και στη χρήση ψηφιακών εργαλείων, έτσι ώστε να κάνουμε την επικοινωνία του πολίτη εν γένει αλλά και του χρήστη του Εθνικού Συστήματος Υγείας με το κράτος όσο το δυνατόν πιο διαφανή για να περιορίζονται τέτοια περιστατικά.
- Καταρχάς, να αναγνωρίσουμε ότι όταν μιλούσαμε στη χώρα μας για υγεία, μιλούσαμε βασικά για νοσοκομεία και ασθένειες. Το Υπουργείο Υγείας δεν ήταν Υπουργείο Υγείας, ήταν «Υπουργείο Νοσοκομείων». Άρα, η πρωτοβάθμια φροντίδα ήταν σε δεύτερη μοίρα, η δε πρόληψη και η δημόσια υγεία πρακτικά ανύπαρκτη. Για κανένα πρόγραμμα απ’ όλα αυτά τα οποία έχουμε κάνει στο Υπουργείο Υγείας δεν είμαι πιο περήφανος απ’ ότι για το πρόγραμμα «Προλαμβάνω», διότι πολύ απλά αλλάζουμε τη συνολική μας κοσμοθεωρία για τον τρόπο με τον οποίο οι ασθενείς και το σύστημα υγείας αντιμετωπίζουν την υγεία τους.
- Παραπάνω από 1,2 εκατομμύρια μαστογραφίες έγιναν δωρεάν. Πήγε το κράτος στις γυναίκες, δεν ήρθαν οι γυναίκες στο κράτος, να τις ενθαρρύνει να κάνουν μια εξέταση που πάντα είναι δύσκολη και λίγο επώδυνη και ο καθένας φοβάται να αντιμετωπίσει το ενδεχόμενο της ασθένειας. Έχουμε βρει, όμως, παραπάνω από 70.000 περιστατικά καρκίνων σε πρώιμο στάδιο και η συντριπτική πλειονότητα αυτών των γυναικών θα γίνουν καλά. Πολλές από αυτές θα πέθαιναν εάν δεν είχαν βρει τον καρκίνο σε πρώιμο στάδιο.
- Φυσικά δεν είναι μόνο αυτό, είναι τα καρδιαγγειακά, είναι οι εξετάσεις για τον καρκίνο του παχέος εντέρου. Όλα αυτά δημιουργούν μια άλλη αντίληψη και στους ίδιους τους ασθενείς: πρέπει να κοιταζόμαστε, να φροντίζουμε τους εαυτούς μας, γιατί αυτό το οποίο μπορεί να προληφθεί θα αντιμετωπιστεί πολύ πιο αποτελεσματικά.
- Άρα, δεν μιλάμε μόνο με «σκληρούς» αριθμούς εδώ, μιλάμε για μια συνολική διαφορετική αντίληψη, η οποία μας πηγαίνει και ένα βήμα παραπέρα στα ζητήματα τα οποία έχουν να κάνουν με τις βασικές πολιτικές της δημόσιας υγείας, είτε μιλάμε για την παχυσαρκία, παιδική παχυσαρκία -τρέχουμε ένα πολύ ωραίο πρόγραμμα, είναι μεγάλο πρόβλημα στη χώρα μας-, είτε μιλάμε για το αλκοόλ είτε μιλάμε για το τσιγάρο είτε μιλάμε για την άσκηση, για τον καλό ύπνο. Η ψυχική υγεία, ένα εντελώς άλλο κεφάλαιο, ίσως προφτάσουμε να το συζητήσουμε στη συνέχεια.
- Είμαι σήμερα σε θέση να σας ανακοινώσω ότι το πρόγραμμα «Προλαμβάνω» έχει πια εξασφαλισμένη χρηματοδότηση για τα επόμενα τέσσερα χρόνια, με 75 εκατομμύρια τον χρόνο. Αυτοί είναι πόροι τους οποίους έχουμε βρει εμείς, δεν είναι πια πόροι εξαρτημένοι από το Ταμείο Ανάκαμψης. Άρα, η Υπουργός είναι πολύ ανακουφισμένη διότι γνωρίζει πια ότι έχει μια εξασφαλισμένη χρηματοδότηση 300 εκατομμυρίων. Είναι εθνικοί πόροι. Και αν καταφέρουμε να προσθέσουμε και ευρωπαϊκούς πόρους, τόσο το καλύτερο. Εγώ, όμως, δεσμεύομαι ότι το πρόγραμμα αυτό, το οποίο ήταν τόσο επιτυχημένο, θα συνεχιστεί για την επόμενη τετραετία, με πόρους τους οποίους ήδη έχουμε εγγυηθεί στο Υπουργείο Υγείας, γιατί αναγνωρίζω την τεράστια σημασία του. Εκεί, νομίζω, φαίνεται και η σημασία του Ταμείου Ανάκαμψης ως ενός καταλύτη για νέες δράσεις, οι οποίες, όμως, στη συνέχεια προφανώς πρέπει να αναληφθούν από εθνικούς πόρους, από τη στιγμή που έχουμε αξιολογήσει τα προγράμματα αυτά ως ιδιαίτερα σημαντικά. Γίνονται μία μακροχρόνια εθνική πολιτική.
Εθνική Δράση κατά της Παιδικής Παχυσαρκίας – Αλλάζουμε “σελίδα” στην παιδική διατροφή
Με έναν ουσιαστικό απολογισμό και απτά, μετρήσιμα αποτελέσματα που αλλάζουν τα δεδομένα για τη δημόσια υγεία στη χώρα μας, πραγματοποιήθηκε η επίσημη εκδήλωση ολοκλήρωσης της Εθνικής Δράσης κατά της Παιδικής Παχυσαρκίας.
- Το μεγάλο αυτό εγχείρημα υλοποιήθηκε από το Υπουργείο Υγείας σε συνεργασία με την UNICEF, στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης «Ελλάδα 2.0» και με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
- Μάλιστα, η επιτυχία του ελληνικού μοντέλου ξεπέρασε τα σύνορα, με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) να χαρακτηρίζει πλέον την Ελλάδα ως «χώρα-παράδειγμα» και να της αναγνωρίζει ηγετικό ρόλο στον σχετικό πολιτικό διάλογο στη Νότια Ευρώπη.
Το πρόγραμμα αναπτύχθηκε σε πολλαπλά επίπεδα, φτάνοντας σε κάθε γωνιά της Ελλάδας:
- Εξατομικευμένη Διατροφική Συμβουλευτική:
- Περισσότερα από 1.900 υπέρβαρα ή παχύσαρκα παιδιά έλαβαν δωρεάν, εξειδικευμένη υποστήριξη μέσα από 13.000 ατομικές συνεδρίες με 60 διαιτολόγους-διατροφολόγους. Από αυτά, τα 8 στα 10 παιδιά έχασαν βάρος και πλέον έχουν φυσιολογικό δείκτη μάζας σώματος. Επίσης, 4 στα 10 παιδιά που είχαν παχυσαρκία και κλινικό νόσημα όπως διαβήτη, υπέρταση ή υπερχοληστερολαιμία βελτίωσαν τους δείκτες και την υγεία τους και μειώθηκε σημαντικά η φαρμακευτική τους αγωγή. Παράλληλα, εκπαιδεύτηκαν 1.124 παιδίατροι και επαγγελματίες υγείας, ενώ δημιουργήθηκε ειδική ψηφιακή πλατφόρμα παραπομπών.
- Επίσης, αυξήθηκε η συχνότητα καταγραφής βάρους και ύψους των παιδιών κατά την επίσκεψη στον παιδίατρο, από 69% σε 72,5%, στοιχείο που δείχνει ενίσχυση της προληπτικής παρακολούθησης.
- «Τροφή για Δράση» στα Σχολεία: Με διυπουργική εγκύκλιο, το πρόγραμμα θεσμοθετήθηκε πανελλαδικά. 7.656 εκπαιδευτικοί και γονείς εγγράφηκαν στις ψηφιακές εργαλειοθήκες και στα σεμινάρια. Λειτούργησαν 31 σχολεία ως «Health Hubs» με τη συμμετοχή 3.492 παιδιών και 1.390 γονέων, ενώ 694 καθηγητές φυσικής αγωγής εκπαιδεύτηκαν για να αξιοποιούν τον αθλητισμό ως μέσο υγιεινής συμπεριφοράς.
- Προσβασιμότητα για Όλους: Σχεδιάστηκαν και διανεμήθηκαν ειδικά προσαρμοσμένες εκπαιδευτικές εργαλειοθήκες για παιδιά με αναπηρίες και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, διασφαλίζοντας την ισότιμη συμμετοχή τους.
- Υγιεινά Γεύματα: Διανεμήθηκαν πάνω από 130.000 υγιεινά γεύματα και φρέσκα φρούτα σε μαθητές 435 δημοτικών σχολείων.
- «Το Ταξίδι της Τροφής»: 99.328 έφηβοι συμμετείχαν σε 4.900 εργαστήρια σε 1.625 σχολεία. Μέσα από επισκέψεις σε λαϊκές αγορές 23 δήμων, οι μαθητές συνέλεξαν και διέθεσαν περισσότερους από 20 τόνους πλεοναζόντων τροφίμων σε ευάλωτες οικογένειες.
- Πάνω από 135.000 παιδιά στο πλαίσιο του προγράμματος αθλήθηκαν δωρεάν. Η συμμετοχή των παιδιών σε οργανωμένη αθλητική δραστηριότητα αυξήθηκε, από 52,5% σε 60%, ενώ τα παιδιά που παραμένουν δραστήρια για τουλάχιστον μία ώρα αυξήθηκαν από 49,9% σε 52,8%.
- Γιορτές Άσκησης και Διατροφής: 18.345 μαθητές έδωσαν το «παρών» σε μεγάλες ανοιχτές εκδηλώσεις σε περισσότερους από 40 Δήμους και στις 13 Περιφέρειες — από τον Έβρο, την Αλεξανδρούπολη και τα Γρεβενά, μέχρι την Κέρκυρα, τη Ρόδο, την Κρήτη, την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη.
Το Υπουργείο Υγείας έχει ήδη μεριμνήσει για τη θεσμική και ψηφιακή βιωσιμότητα των δράσεων:
- Θεσμικές Μεταρρυθμίσεις: Παραδίδεται ένα ολοκληρωμένο πακέτο 19 νομοθετικών προτάσεων στους τομείς της υγείας, της εκπαίδευσης και της κοινωνικής προστασίας για τη μακροπρόθεσμη πρόληψη του φαινομένου. Για πρώτη φορά η χώρα μας αποκτά εθνικές συστάσεις για τη διατροφή αλλά και τη σωματική δραστηριότητα για κάθε ηλικιακή ομάδα πληθυσμού: βρέφη, νήπια, παιδιά, εφήβους, ενήλικες. Στις διατροφικές συνήθειες καταγράφονται ενθαρρυντικές μεταβολές: η συχνή κατανάλωση φρούτων αυξήθηκε κατά 3 μονάδες ενώ η συχνή κατανάλωση λαχανικών κατά 5 μονάδες. Παράλληλα, μειώθηκε η συχνή κατανάλωση σφολιατοειδών από 20,7% σε 17,9% και η κατανάλωση γλυκών/σοκολάτας από 17% σε 15,1%.
- Ψηφιακά Εργαλεία: Όλο το υλικό και η νέα, διαδραστική εφαρμογή "Healthy Kids" ενσωματώνονται μόνιμα στις υποδομές του Υπουργείου Υγείας και της ΗΔΙΚΑ.
- Τοπικά Δίκτυα: Δημιουργήθηκαν 13 Περιφερειακές Ομάδες Δράσης, διατηρώντας ενεργή τη συμμαχία ανάμεσα σε πανεπιστήμια, δήμους, σχολεία και τοπικούς φορείς.
- Η ενημέρωση των γονέων για τις συστάσεις του ΠΟΥ σχετικά με την υγιεινή διατροφή παιδιών και εφήβων αυξήθηκε από 29,4% σε 43,7%, δηλαδή κατά 16,3 ποσοστιαίες μονάδες.
- Η ενημέρωση για τις συστάσεις του ΠΟΥ σχετικά με τη φυσική δραστηριότητα και άσκηση αυξήθηκε από 28,4% σε 42,5%, δηλαδή κατά 14,1 ποσοστιαίες μονάδες.
- Το 73,5% των γονέων δηλώνει ότι έχει κάποια εμπλοκή λαμβάνοντας κάποια υπηρεσία της Εθνικής Δράσης για την Παιδική Παχυσαρκία. Η δράση έφτασε παντού.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι, με τη συνέχιση αυτών των δομών ελέγχου και διαχείρισης, τα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας στην Ελλάδα θα παρουσιάσουν σταθερή πτώση μέχρι το 2040.
Ιδρύεται Δημοτικό Σχολείο στο Σωφρονιστικό Κατάστημα Κέρκυρας
Με απόφαση της Υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, ιδρύεται και τίθεται σε λειτουργία το 16ο Δημοτικό Σχολείο Κέρκυρας, μονοθέσιο δημοτικό σχολείο που θα λειτουργεί εντός του Σωφρονιστικού Καταστήματος Κέρκυρας.
Η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη δήλωσε: «Η ίδρυση του 16ου Δημοτικού Σχολείου μέσα στο Σωφρονιστικό Κατάστημα της Κέρκυρας, αποτελεί μια αξιακή επιλογή ευθύνης. Δίνουμε ουσιαστικό περιεχόμενο στη δεύτερη ευκαιρία για όλους και φέρνουμε την εκπαίδευση σε χώρους όπου για χρόνια έλειπε. Η παιδεία άλλωστε δεν σταματά σε κάγκελα και περιορισμούς. ..».
Αξίζει να σημειωθεί, ότι κατά το τρέχον σχολικό έτος, 2025-26, ιδρύθηκαν σε φυλακές 4 νέα μονοθέσια δημοτικά σχολεία (7ο Δημοτικό Σχολείο Ναυπλίου, 8ο Δημοτικό Σχολείο Ναυπλίου, Δημοτικό Σχολείο στο Αγροτικό Σωφρονιστικό Κατάστημα Τίρυνθας, 20ο Δημοτικό Σχολείο Χανίων), καθώς επίσης και ένα Επαγγελματικό Λύκειο στη Λάρισα (8ο ΕΠΑΛ στο Σωφρονιστικό Κατάστημα Λάρισας). Επιπλέον, τον περασμένο Μάρτιο, ιδρύθηκε και το 36ο Δημοτικό Σχολείο στο Σωφρονιστικό Κατάστημα Τρικάλων.
Σε πιλοτική λειτουργία από τον Ιούνιο το Εθνικό Μητρώο Παροχών και Ενισχύσεων
Σε πιλοτική λειτουργία τίθεται από τις αρχές Ιουνίου το Εθνικό Μητρώο Παροχών και Ενισχύσεων, η νέα ενιαία βάση δεδομένων στην οποία, για πρώτη φορά, θα συγκεντρώνει και θα καταγράφει όλες τις προνοιακές παροχές και τα κοινωνικά επιδόματα ανά φυσικό πρόσωπο-δικαιούχο.
Με βάση την Κοινή Υπουργική Απόφαση την οποία συνυπογράφουν ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου και ο διοικητής της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων Γιώργος Πιτσιλής, σκοπός δημιουργίας του Μητρώου είναι:
- η συγκέντρωση των δικαιούχων παροχών σε ενιαίο σύστημα και αξιοποίηση στατιστικών δεδομένων για χάραξη, αξιολόγηση ή ανασχεδιασμό πολιτικών,
- παρακολούθηση της δημοσιονομικής επίπτωσης των επιδομάτων και ενισχύσεων,
- υποστήριξη ελεγκτικών διαδικασιών για συνδρομή των νομίμων προϋποθέσεων χορήγησης των επιδομάτων σε δικαιούχους,
- ενημέρωση των πολιτών που λαμβάνουν παροχές για τα δεδομένα που τηρούνται για αυτούς.
Η πιλοτική φάση ξεκινά από 4 Ιουνίου 2026 και διαρκεί έως 30 Σεπτεμβρίου 2026. Μετά την πιλοτική φάση, το ΥΠΕΘΟΟ θα υποβάλει έκθεση αξιολόγησης με τα αποτελέσματα, προβλήματα και συμπεράσματα από την πρώτη εφαρμογή του μέτρου, αλλά και εισηγήσεις για τις αναγκαίες θεσμικές και τεχνικές αλλαγές πριν από την καθολική λειτουργία. Συνεπώς το φθινόπωρο θα κριθεί αν και πώς το Μητρώο θα επεκταθεί και σε άλλες παροχές του Δημοσίου (όχι μόνο χρηματικές αλλά και σε είδος) με στόχο την αυστηρότερη παρακολούθηση και την πιο στοχευμένη και αποδοτική πολιτική διαχείρισης των επιδομάτων.