Αθήνα, 18 Φεβρουαρίου 2026
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
«Tο δημογραφικό, μαζί με την εθνική ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα, αξιολογείται από τη Βουλή των Ελλήνων ως ζήτημα υψίστης εθνικής σημασίας και ως το πιο κρίσιμο πρόβλημα της πατρίδας μας», καθώς θέτει υπό αμφισβήτηση «την ίδια τη συνέχιση του ελληνικού έθνους». Αυτό τόνισε ο Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων κ. Νικήτας Κακλαμάνης κατά την έναρξη της Ημερίδας «ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ #Η_συνέχεια@ΚΑΠΝΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ», που πραγματοποιήθηκε στο πρώην Καπνεργοστάσιο, στο πλαίσιο των πρωτοβουλιών του Κοινοβουλίου για την ανάδειξη ενός από τα πιο επιτακτικά εθνικά ζητήματα της χώρας.
Ο κ. Ν. Κακλαμάνης σκιαγράφησε με ρεαλισμό τη δημογραφική εικόνα της χώρας, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα γερνά, οι γεννήσεις μειώνονται σταθερά, ο πληθυσμός συρρικνώνεται και ολόκληρες περιοχές ερημώνουν, ενώ σχολεία κλείνουν λόγω έλλειψης παιδιών. Την ίδια στιγμή, όπως σημείωσε, χιλιάδες νέοι
άνθρωποι αναγκάστηκαν τα προηγούμενα χρόνια να μεταναστεύσουν, «όχι επειδή δεν αγαπούν την πατρίδα τους, αλλά επειδή ένιωσαν ότι εδώ δεν μπορούσαν να χτίσουν τη ζωή που ονειρεύονταν».Παραθέτοντας τις πληθυσμιακές προβλέψεις των επόμενων δεκαετιών, ο Πρόεδρος της Βουλής προειδοποίησε ότι, εάν οι τάσεις αυτές δεν αναστραφούν, η χώρα κινδυνεύει να οδηγηθεί σε μια «σταδιακή δημογραφική αυτοκτονία», κάνοντας λόγο για «μια νέα μορφή εθνικής χρεοκοπίας» και για συλλογική αποτυχία του πολιτικού συστήματος.
Ο κ. Ν. Κακλαμάνης αναγνώρισε ότι η ελληνική Πολιτεία έχει ήδη προχωρήσει στη λήψη μέτρων στήριξης, επισημαίνοντας ωστόσο ότι το δημογραφικό είναι ένα ζήτημα με αποτελέσματα που κρίνονται σε βάθος χρόνου. Για το λόγο αυτό, υπογράμμισε την ανάγκη ενίσχυσης και διαρκούς αξιολόγησης των πολιτικών που εφαρμόζονται.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη θεσμική διάσταση του προβλήματος, σημειώνοντας ότι το δημογραφικό «συνδέεται περισσότερο με την ποιότητα των θεσμών μας παρά αποκλειστικά με την οικονομία», καθώς οι νέοι άνθρωποι δυσκολεύονται να σχεδιάσουν το μέλλον τους όταν δεν αισθάνονται ασφάλεια, σταθερότητα και δικαιοσύνη. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, απαιτείται η δημιουργία ενός «δικτύου συναισθηματικής, κοινωνικής, θεσμικής και οικονομικής ασφάλειας» που θα απαντά στις ανασφάλειες των νέων γενεών.
Αναφερόμενος στο ρόλο της Βουλής, ο Πρόεδρος τόνισε ότι το Κοινοβούλιο οφείλει «να είναι “παρών”, όχι μόνο ως νομοθετικό σώμα, αλλά ως πυλώνας σύνθεσης, προοπτικής και ευθύνης».
Στο πλαίσιο αυτό, ανακοίνωσε την επανασύσταση της διακομματικής Επιτροπής για το δημογραφικό, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για μια βαθιά πολιτική επιλογή, καθώς «η επίλυση του δημογραφικού δεν είναι λάφυρο κανενός κόμματος ή Κυβέρνησης, αλλά ευθύνη απέναντι στις επόμενες γενιές».
Ο κ. Ν. Κακλαμάνης υπογράμμισε ότι στόχος είναι η διαμόρφωση ενός εθνικού σχεδίου με συνέχεια, ρεαλισμό και ευρεία συναίνεση, το οποίο θα προτάσσει πολιτικές ουσιαστικής στήριξης της οικογένειας, κίνητρα για νέους γονείς και ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής, επισημαίνοντας ότι «μπορεί να μην υπάρχουν εύκολες λύσεις, υπάρχει όμως υποχρέωση για σοβαρότητα, σχέδιο και επιμονή».
Ο Πρόεδρος της Βουλής σημείωσε ότι «κάθε παιδί που γεννιέται στην Ελλάδα είναι μια πράξη ελπίδας και κάθε νέος που επιλέγει να μείνει ή να επιστρέψει είναι μια ψήφος εμπιστοσύνης στη χώρα», τονίζοντας την ανάγκη η Πολιτεία και η κοινωνία να σταθούν αντάξιες αυτής της εμπιστοσύνης.
Ως ένδειξη έμπρακτης στήριξης και ουσιαστικής αναγνώρισης σε μια πολυμελή οικογένεια με 12 παιδιά, η οποία αποτελεί παράδειγμα για τη δημογραφική ενίσχυση της χώρας, ο κ. Ν. Κακλαμάνης ανακοίνωσε μέσα σε κλίμα ιδιαίτερης συγκίνησης την πρόσληψη ενός παιδιού στην Βουλή, ενώ κάλεσε στο βήμα της Ημερίδα τους γονείς του και τους συνεχάρη.
Το Δημογραφικό γέφυρα διαλόγου και συνεργασίας
Στην Ημερίδα απηύθυναν χαιρετισμούς ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Ταλαντίου κ. Θεολόγος, Βοηθός Επίσκοπος Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών και Διευθυντής Ιδρύματος Ποιμαντικής Επιμορφώσεως, ως εκπρόσωπος του Μακαριότατου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Ιερώνυμου Β΄, ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Πειραιώς, κ. Μιχαήλ Σφακιανάκης, ο Πρόεδρος Δ.Σ. Σωματείου BeLive, κ. Φώτης Παπαθανασίου και ο Πρόεδρος της Ανώτατης Συνομοσπονδίας Πολυτέκνων Ελλάδος, κ. Θωμάς Γιαννιώτης.
Ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Ταλαντίου κ. Θεολόγος, τόνισε μεταξύ άλλων ότι: «Η δημογραφική πρόκληση απαιτεί συλλογική αντιμετώπιση. Η Εκκλησία μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα διαλόγου και συνεργασίας συμβάλλοντας στη διαμόρφωση πολιτικών που σέβονται την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και ενισχύουν την κοινωνική συνοχή. Το δημογραφικό ζήτημα δεν αφορά μόνο αριθμούς αλλά ανθρώπινες ζωές και μελλοντικές γενιές. Η Εκκλησία της Ελλάδος, με πνεύμα διάκρισης και αγάπης καλεί όλους σε κοινή προσπάθεια ώστε η ζωή να προστατεύεται, η οικογένεια να στηρίζεται και η ελπίδα να παραμένει ζωντανή».
Ο κ. Μιχαήλ Σφακιανάκης, Πρύτανης Πανεπιστημίου Πειραιώς, προειδοποίησε για τις δραματικές επιπτώσεις που θα επιφέρουν για τη χώρα οι ρυθμοί μείωσης του δημογραφικού καθώς, όπως είπε, αυτή τη στιγμή «Η Ελλάδα κατέχει την 3η θέση ως η χώρα με τον γηραιότερο πληθυσμό στην Ευρώπη» και υπογράμμισε ότι η συρρίκνωση και η γήρανση του πληθυσμού δεν αποτελούν μόνο κοινωνικό αλλά και βαθιά αναπτυξιακό ζήτημα με άμεσες συνέπειες τόσο στην αγορά εργασίας και το ασφαλιστικό σύστημα όσο και στη συνολική ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας τονίζοντας την ανάγκη χάραξης μιας μακροπρόθεσμης, τεκμηριωμένης και διακομματικά συμφωνημένης στρατηγικής.
Ο κ. Φώτης Παπαθανασίου, Πρόεδρος Δ.Σ. Σωματείου BeLive, ανέδειξε την υπογονιμότητα ως μία από τις πλέον κρίσιμες και συχνά υποτιμημένες διαστάσεις του δημογραφικού προβλήματος, και επεσήμανε την ανάγκη συντονισμένης ενεργοποίησης της Πολιτείας και της κοινωνίας των πολιτών. Τόνισε ακόμη ότι, πέρα από τα οικονομικά κίνητρα, απαιτούνται στοχευμένες πολιτικές πρόληψης και έγκαιρης ενημέρωσης, καθώς και η ενίσχυση και διεύρυνση προγραμμάτων υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, συμπεριλαμβανομένων των εξωσωματικών γονιμοποιήσεων, με ουσιαστική οικονομική στήριξη και απλοποίηση των διαδικασιών πρόσβασης. Παράλληλα, στάθηκε ιδιαίτερα στον ρόλο των εκστρατειών ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης, αλλά και της παροχής πρακτικής και ψυχοκοινωνικής υποστήριξης προς τα νέα ζευγάρια που επιθυμούν να τεκνοποιήσουν.
Τέλος, ο κ. Θωμάς Γιαννιώτης, Πρόεδρος Ανώτατης Συνομοσπονδίας Πολυτέκνων Ελλάδος, αφού εξήρε την πρωτοβουλία του Προέδρου της Βουλής κ. Ν. Κακλαμάνη για τη θεσμοθέτηση της Μόνιμης Ειδικής Διακομματικής Επιτροπής για το Δημογραφικό, υπογράμμισε ότι η έμπρακτη στήριξη των πολύτεκνων και τρίτεκνων οικογενειών με σταθερά και διαρκή μέτρα αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ουσιαστική αντιμετώπιση του προβλήματος, καλώντας την Πολιτεία να προχωρήσει άμεσα σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις με μακροχρόνιο ορίζοντα.
Οικογένεια, Εργασία και Τοπική Ανάπτυξη τα «κλειδιά» για τη λύση της υπογονιμότητας
Ακολούθησαν πάνελ συζήτησης, με πρώτη θεματική τον κύκλο για την οικογένεια, όπου εξετάστηκαν συνολικά και διασυνδεδεμένα ζητήματα που αφορούν τη γονιμότητα, τις υποδομές και την ποιότητα ζωής των πολιτών σε όλα τα στάδια του βίου. Αναλύθηκαν από τους συμμετέχοντες οι προκλήσεις που σχετίζονται με τη μείωση των γεννήσεων και την υπογονιμότητα, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για ολοκληρωμένες πολιτικές στήριξης των νέων ζευγαριών, παράλληλα με την ενίσχυση βασικών κοινωνικών υποδομών, όπως οι βρεφονηπιακοί σταθμοί και οι σχολικές μονάδες, ώστε να διασφαλίζεται η ισότιμη πρόσβαση και η ποιοτική εκπαίδευση. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην προληπτική ιατρική φροντίδα για νέους και ηλικιωμένους, με στόχο την έγκαιρη διάγνωση και την ουσιαστική στήριξη της οικογένειας σε όλα τα στάδια της ζωής.
Στον δεύτερο κύκλο συζήτησης με θέμα την εργασία και την τοπική ανάπτυξη αναδείχθηκε η σύνδεση της δημογραφικής πολιτικής με την οικονομική δραστηριότητα και τις ευκαιρίες απασχόλησης. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη γυναικεία επιχειρηματικότητα και στην ανάγκη ενίσχυσης της συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας, μέσα από στοχευμένα χρηματοδοτικά εργαλεία και δομές υποστήριξης. Παράλληλα, συζητήθηκαν πολιτικές αποκέντρωσης και ενδυνάμωσης της περιφέρειας, ώστε να δημιουργηθούν βιώσιμες θέσεις εργασίας εκτός μεγάλων αστικών κέντρων. Έμφαση δόθηκε επίσης στη φιλική προσέγγιση που πρέπει να δείξουν οι εταιρείες, με ευέλικτα ωράρια και πρακτικές τηλεργασίας, ως βασικοί πυλώνες για την ισορροπία επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής.
Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους εκπρόσωποι της πολιτικής και ακαδημαϊκής κοινότητας, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και πλήθος πολιτών, επιβεβαιώνοντας με τη συμμετοχή τους τη σημασία του δημογραφικού ζητήματος ως εθνική προτεραιότητα που απαιτεί ευρεία συνεργασία και διαρκή διάλογο.
Χαιρετισμός
του Προέδρου της Βουλής των Ελλήνων κ. Νικήτα Κακλαμάνη στην Ημερίδα με τίτλο:
«Δημογραφικό #Η Συνέχεια @Καπνεργοστάσιο»
Κυρίες και κύριοι,
Σας καλωσορίζω σήμερα στο
πρώην Καπνεργοστάσιο. Σε έναν χώρο φορτισμένο με ιστορική μνήμη και έντονο
παρελθόν, για να συζητήσουμε ένα ζήτημα
που αφορά ένα- δυστυχώς- αμφίβολο και
δυνητικά δυσοίωνο μέλλον. Ένα ζήτημα το οποίο η Βουλή των Ελλήνων, αξιολογεί, μαζί
με την εθνική ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα, ως το πιο σημαντικό
πρόβλημα της πατρίδας μας και αυτό δεν είναι άλλο από το δημογραφικό. Είναι ένα
πρόβλημα που θέτει εν αμφιβόλω την ίδια τη συνέχιση του ελληνικού έθνους. Όλα
αυτά για τα οποία επαιρόμαστε ότι εκπροσωπούμε ως Έλληνες θα καταστούν μια όμορφη ανάμνηση αν δεν
φροντίσουμε άμεσα να αναστρέψουμε τις τάσεις της δημογραφίας.
Τα νούμερα και οι
προβλέψεις είναι, ούτως ή άλλως, ζοφερές. Η Ελλάδα γερνάει. Οι γεννήσεις
μειώνονται σταθερά. Ο πληθυσμός συρρικνώνεται. Ο μέσος όρος ηλικίας αυξάνεται. Περιοχές της χώρας ερημώνουν. Σχολεία κλείνουν
γιατί δεν υπάρχουν πια παιδιά. Την ίδια στιγμή, χιλιάδες νέοι και νέες,
άνθρωποι μορφωμένοι, δημιουργικοί, δυναμικοί, αναγκάστηκαν τα προηγούμενα
χρόνια να φύγουν στο εξωτερικό. Όχι επειδή δεν αγαπούν την πατρίδα τους, αλλά
επειδή ένιωσαν ότι εδώ δεν μπορούσαν να χτίσουν τη ζωή που ονειρεύονταν.
Αποτέλεσμα: από τα 11,2
εκατομμύρια του 2005, φτάσαμε στα 10,4 το 2020 και συνεχίζουμε πτωτικά. Οι
εκτιμήσεις για το 2050 κάνουν λόγο για 9,03 για να φτάσουν πιθανώς στο τέλος
τού αιώνα στα 6,3 εκατομμύρια πληθυσμού. Αυτό δεν είναι απλώς ένα κοινωνικό
φαινόμενο. Είναι ένα σενάριο εξόχως δυστοπικό, αλλά υπαρκτό ως ενδεχόμενο.
Εάν συνεχίσουμε με αυτούς
τους ρυθμούς, ο ιστορικός του μέλλοντος θα καταγράψει μια κοινωνία και μία
πολιτεία που προβαίνει σε σταδιακή δημογραφική αυτοκτονία.
Και αυτό, επιτρέψτε μου
να πω ξεκάθαρα, ότι αυτό είναι μια συλλογική αποτυχία του πολιτικού μας συστήματος.
Είναι η νέα μορφή εθνική χρεοκοπίας. Μπορεί η ελληνική πολιτεία να μην έχει αδιαφορήσει.
Πράγματι, έχει εκπονήσει μια γενναία δέσμη μέτρων, ύψους 1,7 δις για φέτος.
Δε σας κρύβω, όμως, ότι
δεν μπορώ να γνωρίζω εάν αυτά τα μέτρα είναι αρκετά.
Όχι ότι αμφισβητώ της
λειτουργικότητά τους, αλλά γιατί το αποτέλεσμα αυτών των μέτρων θα φανεί σε
αρκετές δεκαετίες από σήμερα. Και για το λόγο αυτό οφείλουμε να εντείνουμε τις
προσπάθειες μας και να ενισχύσουμε τις πολιτικές μας.
Κυρίες και κύριοι,
Αν μου λέγατε να δείξω
ακριβώς που είναι το πρόβλημα, δε θα χρησιμοποιούσα νούμερα και στατιστικές. Θα
σας έλεγα ότι το δημογραφικό συνδέεται περισσότερο με την ποιότητα των θεσμών μας.
παρά με την οικονομία μας. Θα σας έλεγα ότι εξαρτάται περισσότερο από την
προώθηση πολιτικών που εξαλείφουν παθογένειες οι οποίες υπονομεύουν την
εμπιστοσύνη των πολιτών, παρά από τη θέσπιση επιδομάτων. Σίγουρα τα οικονομικά
κίνητρα είναι απαραίτητα.
Όταν, όμως, οι νέοι δεν
βλέπουν προοπτική, ασφάλεια, σταθερότητα και δικαιοσύνη, δυσκολεύονται να
σχεδιάσουν το μέλλον τους στη χώρα τους. Όλες οι πολιτικές, συνεπώς, πρέπει να
συντείνουν στο να δημιουργηθεί η ασφάλεια εκείνη που θα απαντήσει ευθέως σε όλες
τις ανασφάλειες των νέων ανθρώπων. Και ο δικός μας ρόλος είναι ακριβώς αυτός. Να
δημιουργήσουμε αυτό το δίχτυ συναισθηματικής, κοινωνικής, θεσμικής και οικονομικής
ασφάλειας.
Ως γιατρός, έμαθα ότι η
πρόληψη είναι πάντα πιο αποτελεσματική από τη θεραπεία. Και ως πολιτικός, έμαθα
ότι τα δύσκολα προβλήματα απαιτούν θάρρος, ειλικρίνεια, ομοψυχία και διάρκεια.
Το δημογραφικό είναι ακριβώς μια τέτοια περίπτωση. Στο πλαίσιο ανάληψης των
ευθυνών που αναλογούν στον καθένα μας -γιατί όταν οι γεννήσεις λιγοστεύουν, οι
ευθύνες μεγαλώνουν- θεωρώ ότι η Βουλή οφείλει να είναι παρούσα. Όχι μόνο ως
νομοθετικό σώμα, αλλά ως πυλώνας σύνθεσης, προοπτικής και ευθύνης. Να συμβάλει
στη διαμόρφωση πολιτικών που θα αντέξουν στον χρόνο και θα υπηρετούν τις
επόμενες γενιές.
Για τον λόγο αυτό, με
ιδιαίτερη αίσθηση καθήκοντος, έχω εξαγγείλει την επανασύσταση της διακομματικής
επιτροπής για το δημογραφικό.
Η επιλογή αυτή δεν είναι
τυπική. Είναι βαθιά πολιτική. Γιατί στέλνει ένα σαφές μήνυμα: Ότι η επίλυση του
δημογραφικού δεν είναι λάφυρο. Δεν είναι επιτυχία που ανήκει σε κάποια
κυβέρνηση ή σε κάποιο κόμμα. Η επιτυχία ανήκει στις επόμενες γενιές. Και γι’
αυτές οφείλουμε να συνεργαστούμε εμείς τώρα πριν αν είναι πολύ αργά.
Προσωπικά, θα επιδιώξω
την απρόσκοπτη λειτουργία μιας διακομματικής επιτροπής που δεν θα παράγει απλώς
εκθέσεις, αλλά θα συμβάλλει στη διαμόρφωση ενός εθνικού σχεδίου με συνέχεια,
συνέπεια και ρεαλισμό που θα προσπαθεί να εξασφαλίζει τη μεγαλύτερη δυνατή
συναίνεση, θα προτάσσει πολιτικές στήριξης της οικογένειας με ουσιαστικά
κίνητρα για νέους γονείς, και ισορροπία επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής.
Δεν μπορούμε να
υποσχεθούμε εύκολες λύσεις. Μπορούμε όμως να υποσχεθούμε σοβαρότητα, σχέδιο και
επιμονή. Και πάνω απ’ όλα, μπορούμε να υποσχεθούμε ότι δεν θα αφήσουμε το
δημογραφικό να γίνει το πρόβλημα που όλοι έβλεπαν να έρχεται αλλά κανείς δεν
τόλμησε να αντιμετωπίσει.
Κλείνοντας, θα ήθελα να
πω το εξής: Κάθε παιδί που γεννιέται στην Ελλάδα είναι μια πράξη ελπίδας. Και
κάθε νέος που επιλέγει να μείνει ή να επιστρέψει είναι μια ψήφος εμπιστοσύνης
στη χώρα. Ας φροντίσουμε, όλοι μαζί, η Ελλάδα να αξίζει αυτή την εμπιστοσύνη.
Πριν κατέβω από το βήμα,
θα ήθελα να σας διηγηθώ μια ιστορία. Κάθε πρωί πριν πάω στη Βουλή πηγαίνω στο
στέκι μου στο Κολωνάκι για να πάρω καφέ. Μια μέρα λοιπόν, ήρθε να μου σερβίρει
τον καφέ μου ένας νεαρός σερβιτόρος, τον ρώτησα το όνομά του και τι κάνει, μου
απάντησε ότι έχει τελειώσει ψυχολογία και πως εργάζεται στην εστίαση για να
πληρώσει το μεταπτυχιακό του. Τον ρώτησα ακόμα αν έχει αδέρφια, και μου
απάντησε πως είναι ο ένας από τα δώδεκα αδέλφια της οικογένειας. Όπως
καταλαβαίνετε έμεινα άφωνος. Θα ήθελα, λοιπόν, να καλέσω στο βήμα τους γονείς
αυτών των δώδεκα παιδιών και να σας ανακοινώσω πως ως μια πρώτη έμπρακτη
προσφορά του Ελληνικού Κοινοβουλίου προς αυτή την πολυμελή οικογένεια, η Βουλή
θα προσλάβει αυτό το παιδί.
Σας ευχαριστώ!
|